strona 2/3
Szosa opadając, sprowadzi nas, do kolejnego rozwidlania – będzie to już Na Dílku 675 m n.p.m., znajduję się tam drewniana wiata wyposażona w ławę i stół. Pewną zaskakującą ciekawostką jest połączenie funkcji wiaty turystycznej z… kapliczką. Wewnątrz zadaszenia znajduje się bowiem duży krzyż oraz półka na kwiaty. Po prawej, w dole zobaczymy zabytkowy drewniany dom, na którego płocie właściciele zawiesili mnóstwo glinianych i metalowych, kolorowych kubków. W miejscu tym do naszego żółtego dołącza się szlak zielony, prowadzący właśnie wzdłuż płotu rzeczowego domu. Tu też opuszczamy wreszcie asfalt, odbijając w lewo, za żółtymi znakami, w szutrową drogę. Dotarcie do tego miejsca od chwili startu z Jaworzynki Trzycatek powinno nam zając około 45 minut.
…po pokonaniu około 500 metrów i zdobyciu kolejnych 23 metrów deniwelacji dotrzemy do rozwidlenia, gdzie w prawo, w górę, odbija leśna droga gospodarcza. W tym miejscu szosa definitywnie opuszcza linię granicy międzypaństwowej, odbijając w lewo, w głąb Czech, w kierunku płytkiego siodła. Mijając go, po przejściu niewielkiego lasku, rozpoczniemy podejście wzdłuż otwartej na lewo polany, na szczycie po lewej miniemy gospodarstwo. Roztaczając się stamtąd piękne widoki w kierunku naszego kolejnego celu Komorovský Grúň, na zdjęciu po lewej na dole. Mijając kulminację, szosa zacznie opadać, sprowadzając nas, do kolejnego rozwidlania – będzie to już Na Dílku 675 m n.p.m. Tu opuszczamy asfalt, podążając prosto, w dół, włączamy się w szutrową drogę dojazdową.
Zanim jednak ruszymy dalej, warto na chwilkę zatrzymać się na rozstajach Na Dílku, znajduję się tam drewniana wiata wyposażona w ławę i stół. Pewną zaskakującą ciekawostką jest połączenie funkcji wiaty turystycznej z… kapliczką. Tuż za zakrętem szosy, przy drewnianym domu, Gospodarze ułożyli na płocie kolorowe ceramiczne kubki.
Trakt mijając zagajnik, poprowadzi nas grzbietem masywu, przez rozległą malowniczą halę, widoki na wprost zdominuje coraz bliższy masyw Komorovský Grúň-nia. Po około 15 minutach i przebyciu 800 metrów dotrzemy do kulminacji hali. W miejscu tym znajduje się ławeczka i zabytkowy dzwon. Na podstawie drewnianego słupa, na szczycie którego, pod drewnianym daszkiem osadzono dzwon, znajduje się metalowa tabliczka z inskrypcją, którą Google przetłumaczyło w następujący sposób: „Tadeusz Sabella kazał to zbudować i sprawił, że stało się to rzeczywistością”, jest jeszcze data zapisana po rzymsku – A.D. MMXVIII, czyli Anno Domini, co oznacza nic innego niż Roku Pańskiego 2018. Trudno mi doprawdy spekulować, jaka stoi za tym dzwonem historia ani kim był Tadeusz Sabella, podczas poszukiwań rozwiązania tej zagadki, okazało się jednak, że z miejscem tym wiążą się wiele innych faktów historycznych.
Trakt mijając zagajnik, poprowadzi nas grzbietem masywu, przez rozległą malowniczą halę, widoki na wprost zdominuje coraz bliższy masyw Komorovský Grúň-nia. Po około 15 minutach i przebyciu 800 metrów dotrzemy do kulminacji hali. W miejscu tym znajduje się ławeczka i zabytkowy dzwon…
Komorovský Gruň, Osada (650 m n.p.m.), znajduje się na niewielkiej przełęczy górskiej. W dawnych czasach znajdowała się tu średniowieczna twierdza wojskowa Komorovský Grúň. Fortyfikacje powstały prawdopodobnie w pierwszej połowie XVII wieku w związku z trwającą wojną trzydziestoletnią. Podobne budowle powstawały w całej okolicy i służyły między innymi do komunikacji, dlatego też budowano je w miejscach wywyższonych tak, żeby z jednych szańców widoczne były sąsiednie. Z Komorovský Gruňia można było się skomunikować z szańcami w Bukowcu i Hyrczawie.
Budowniczowie fortyfikacji na Komorovský Gruňiu wybrali rodzaj umocnień zwany redutą, który charakteryzuje się regularną prostokątną lub kwadratową podstawą, ograniczoną wałem ziemnym i przekopem. Wewnątrz twierdzy prawdopodobnie znajdowała się drewniana chata służąca jako baza dla stałego garnizonu wojskowego liczącego kilka osób (3-6 osób). Wewnętrzne narożniki mogły być wyposażone w platformy dla armat i ramp wjazdowych. Wejście do budynku prowadziło od południa, gdzie szlak grzbietowy prowadził z Girovej, lub z Mostów u Jabłonkowa, gdzie bezpośrednio nad Przełęczą Jabłonkowską do dziś stoi inna twierdza wojskowa.
Szańce twierdzy Komorovský Grúň w postaci wałów i rowów istniały jeszcze w pierwszej połowie XIX wieku. W tym jednak czasie w wyniku działalności osadniczej i rolniczej, umocnienia zostały zlikwidowane, najpóźniej do połowy XIX wieku. Współcześnie przeprowadzona prospekcja powierzchniowa zaowocowała odnalezieniem kilku niewielkich fragmentów ceramiki, pochodzących z XVII-XVIII wieku, co tylko potwierdza rysunki na współczesnych mapach wojskowych.
na podstawie:
www.krasybeskyd.cz/trasyin/trasa0035in.htm
www.ptts-beskidslaski.cz/przez-kopce-2025/komorowski-gron-733-m-n-p-m
Na podstawie dzwonu znajduje się tabliczka, którą Google przetłumaczyło w następujący sposób: „Tadeusz Sabella kazał to zbudować i sprawił, że stało się to rzeczywistością”, jest jeszcze data zapisana po rzymsku – A.D. MMXVIII, czyli Anno Domini, co oznacza nic innego niż Roku Pańskiego 2018.
Ruszając w dalszą drogę, schodzimy w dół za traktem do centrum przełęczy, tu natrafiamy na kolejny węzeł szlaków, o czym poinformują drogowskazy umieszczone na słupie po prawej stronie drogi. Tu też kończy się nasz żółty i towarzyszący nam od rozstai Na Dílku, zielony szlak. Tu więc włączamy się w szlak czerwony, prowadzący z Bukovca w kierunku Chaty Gírovej. Ruszamy w górę, wciąż tym samym traktem, mijając zabudowania gospodarcze po lewej stronie drogi. Minąwszy ostatnie z nich, szlak zacznie się wznosić, wprowadzając w mieszany, z licznymi przesiekami, las.
Rozpoczynamy podejście pod kulminację Komorovský Grúň-ia, będzie to najdłuższe i najbardziej intensywne podejście na tej trasie. Do zdobycia mamy 88 metrów wysokości na odcinku 1,2 kilometra. Podejście prowadzić będzie w większości lasem, poza jedną otwartą na lewo polaną. Po przebyciu około kilometra dotrzemy do krawędzi znacznie większej, również eksponowanej na lewo hali, na której przeciwległej krawędzi dostrzeżemy kolejne zabudowania gospodarcze. Sam szczyt, w większości jest zalesiony i nieopisany. Co ciekawe przez szczyt przebiega dział wodny, potoki spływające z północnych zboczy do Piosku i Bukowca płyną do Morza Bałtyckiego, natomiast te z południowych zboczy zasilają Morze Czarne.
Mijając przełęczy, włączamy się w szlak czerwony, prowadzący z Bukovca w kierunku Chaty Gírovej. Ruszamy w górę, wciąż tym samym traktem, mijając zabudowania gospodarcze po lewej stronie drogi. Minąwszy ostatnie z nich, szlak zacznie się wznosić, wprowadzając w mieszany, z licznymi przesiekami, las.
Wędrując dalej, szlak zacznie opadać, nie potrwa to jednak zbyt długo. Mijając koniec skrytej częściowo za pasem drzew po lewej stronie traktu hali, szlak znów zacznie się wznosić. Nie będzie to jednak już tak intensywne podejście, jak to pod sam szczyt. Po około 300 metrach, wędrując lasem, trakt zakręci lekko w lewo, opadając w dół, po następnych 400 metrach, dotrzemy do śródleśnej polany, otwartej na lewą stronę. Tu znów trakt zacznie się wspinać w górę. Będzie to już trawers masywu Gírovej, chwilę potem po lewej stronie, u szczytu hali miniemy stary, drewniany dom. Tuż za nim szlak wprowadza w las, ponownie zaczynając opadać. Po chwili miniemy kolejną polanę, by wkrótce dotrzeć do miejsca, gdzie z lewej strony dołącza do naszego, szlak zielony. Warto zapamiętać to miejsce, tym bowiem zielonym szlakiem będziemy podążać w dalszej części wędrówki. Zachęcam jednak przed jej rozpoczęciem do odwiedzenia niedaleko już położonej Chaty Gírová.
Po przejściu około 700 metrów lasem dostrzeżmy przed nami, wśród rzednących drzew, zabudowania – będzie to już właśnie kolejny cel naszej wędrówki, tudzież Chata Gírová. Dotarcie do chaty od chwili startu z Jaworzynki – Trzycatek, powinno zająć około dwóch godzin. Chata położona jest na zboczach masywu Gírová na wysokości 775 m n.p.m., kulminację tego ostatniego dobrze zresztą widać sprzed chaty, prowadzi do niego szeroki, acz nieznakowany trakt. Jeśli dysponujemy zapasem czasu, możemy zdecydować się na jego odwiedzenie. Dotarcie na szczyt powinno nam zająć około 15 minut oraz 10 na powrót do chaty.
…po przejściu około 700 metrów lasem dostrzeżmy przed nami, wśród rzednących drzew, zabudowania – będzie to już właśnie kolejny cel naszej wędrówki, tudzież Chata Gírová.
Warto w tym miejscu dodać jeszcze kilka słów o samym szczycie Girová 840 m n.p.m., jest to bowiem najwyższy szczyt czeskiej części Gór Pośrednich Jabłonkowa, którego powierzchnia to zaledwie 26 kilometry kwadratowe, co czyni go najmniejszym czeskim pasmem górskim. Większość pośrednich gór znajduje się na Słowacji, najwyższym szczytem jest tam słowacko-polska Kykuľa 844 m n.p.m., natomiast w Polsce pasmo to nie jest uważany za osobny region. Przez Girovą przepływa główny europejski dział wodny między Odrą a Dunajem. Oglądany z góry wydaje się, jakby miał kształt niskiej trójkątnej piramidy, której boki tworzy dolina potoków Olše, Ošelnice i Čierňanka. Szczyt Girovej w większości jest zalesiony, jedynie w centrum znajduje się mała polana z kamiennym słupkiem w najwyższym punkcie masywu. Na północnym zboczu góry znajduje się 5 pseudokrasowych jaskiń o nazwie Na Gírové I.-V., lub Diabelskie Nory, z których najdłuższa mierzy 46 m, a najgłębsza sięga 8 metrów.
na podstawie:
www.krasybeskyd.cz/trasyin/trasa0035in.htm
Powróćmy już jednak do samej chaty, warto tu przytoczyć kilka faktów z jej szalenie interesującej i zawiłej historii. Obiekt został wybudowany przez oddział Klubu Czechosłowackich Turystów (KČST) z Karwiny według projektu Václava Kadleca. Prace budowlane rozpoczęto wiosną 1932 roku. Kamień węgielny wmurowano 17 czerwca, choć wówczas zasadnicza część budynku już stała. Otwarcie dla ruchu turystycznego nastąpiło jesienią 1932 roku. Pierwotnie schronisko nosiło nazwę „Dorazilova chata” na cześć dr. Leopolda Dorazila – budowniczego schroniska.
Przed Chatą Gírová, po lewej widać prowadzącą w górę ścieżkę, to właśnie nią podążamy jeśli chcemy dotrzeć do kulminacji szczytu Gírová 775 m n.p.m.
Po zajęciu Zaolzia przez Polskę w 1938 roku, do września 1939 roku, obiektem zarządzało Polskie Towarzystwo Tatrzańskie (Koło w Karwinie Oddziału w Cieszynie). Gospodarzem został wówczas Franciszek Schulhauser wraz z żoną Stefanią, prowadzili schronisko aż do 1967 roku. Podczas drugiej wojny światowej obiekt znajdował się w gestii niemieckiej organizacji turystycznej Beskidenverein, natomiast pod koniec działań zbrojnych zostało zajęte przez Wehrmacht. Bezpośrednio po zakończeniu wojny budynek wrócił w ręce KČST, jednak klub został zlikwidowany 1948 roku, a jego majątek znacjonalizowano. Następnie obiekt stanowił własność szeregu podmiotów: kopalni z Karwiny, zakładów przemysłowych Elektromontážní závody Praha, przedsiębiorstw Potraviny Karviná, Vlet, przedsiębiorstwa państwowego Restaurace a jídelny, stowarzyszenia Sokol oraz Czechosłowackiego Związku Wychowania Fizycznego i Sportu (ČSTV). W tym okresie dostęp do obiektu był ograniczony.
Po 1992 roku reaktywowany Oddział Klubu Czeskich Turystów z Karwiny, jako prawny spadkobierca po dawnym KČST, podjął na drodze sądowej działania zmierzające do odzyskania obiektu. Od 1993 roku schronisko stało się ponownie dostępne dla ruchu turystycznego. W 1996 roku jego prowadzenie objęli Jana i Antonín Sikorowie, natomiast w 2022 roku obiekt nabyła rodzina Malyjurków.
na podstawie:
pl.wikipedia.org
Obecnie chata oferuje zarówno noclegi, wyżywienie oraz bufet dla odwiedzających. Dla tych ostatnich jest jednak dostępna w określonych godzinach, w chwili pisania tekstu, od niedzieli do czwartku od 9:30 do 16:30, w piątek i sobotę od 9:30 do 18:00, proszę jednak pamiętać, że dane te mogą ulec zmianie, w związku z czym, zanim zdecydujemy się odwiedzić chatę, warto sprawdzić aktualne godziny otwarcia na jej stronie internetowej – www.chatagirova.com. W Chacie Gírová można zjeść smaczny posiłek, ceny są umiarkowane, warto jednak tu dodać, że w chwili, gdy ją odwiedzaliśmy, nie było możliwości płacenia kartami, ani w żaden inny bezgotówkowy sposób. Przyjmowana jest jednak zapłata nie tylko w koronach, ale również złotówkach. Personel chaty dobrze rozumie język polski, a nawet częściowo potrafi się nim posługiwać, w związku z czym komunikacja nie powinna stanowić większego kłopotu. W chacie odbywają się regularne wydarzenia kulturalne jak koncerty, czy spotkania z ciekawymi osobami. W tym celu przed chatą wybudowany drewniany, zadaszony podest, otoczony licznymi ławami i stołami. Co ciekawe znajduje się tam również niewielki basen, dostępny jednak wyłącznie dla osób zakwaterowanych w obiekcie.
Chata Gírová ma za sobą burzliwą i skomplikowaną historię, ocalała jednak z zawieruch dziejowych, dziś oferując piechurom pyszne, w umiarkowanych cenach posiłki. Można tam również zatrzymać się na nocleg. Warto pamiętać o tym że obiekt czynny jest w określonych godzinach, w chwili pisania tekstu, od niedzieli do czwartku od 9:30 do 16:30, w piątek i sobotę od 9:30 do 18:00, w Chacie można płacić wyłącznie gotówką, nie są realizowane transakcje bezgotówkowe.
Rozpoczynając dalszą wędrówkę, wybieramy szlak zielony w kierunku Markovej / przystanek BUS. Zawracamy, ponownie podążając w kierunku, z którego przyszliśmy, aż do wspomnianych rozstai szlaków. Dotarłszy do nich, opuszczamy szlak czerwony, odbijając za zielonymi znakami w prawo. Tu uwaga! Miejsce odbicia szlaku zielonego jest bardzo nieoczywiste i słabo widoczne. Szlak odbija w dół, prowadząc zboczem, wąską, słabo widoczną ścieżką. Jedyny świadczący o właściwym kierunku znak był zasłonięty gałęziami świerku. Warto tu więc zachować wzmożoną czujność, w przypadku wątpliwości warto skorzystać z jednej z aplikacji z mapami turystycznymi umożliwiającej określenie naszej pozycji za pomocą GPS.
Zakładam jednak, że szczęśliwie udało się wam odnaleźć miejsce odbicia szlaku. Ścieżka intensywnie opadając, początkowo prowadząc wśród niskich zarośli, szybko doprowadzi do wysokiego mieszanego lasu, z przewagą buków. Tu na wprost, otworzy się malownicza panorama, obejmującą między innymi najbliższe szczyty Holy’vrch i Kozove vŕšky i dalsze jak Wielka Racza, czy bardziej po prawej Chotárny kopec, a w głębi, jeśli pogoda dopisze, poszarpane szczyty Małej Fatry. Po około 500 metrach intensywnego zejścia szlak złagodnieje, wyprowadzając na polanę, znajduję się tam drewniany dom. Z polany, ponad linią drzew, podziwiać będziemy mogli widoki między innymi na charakterystyczny masyw Ochodzitej. Mijając polanę, szlak ponownie zacznie opadać, przeprowadzając przez krótki pas lasu. Minąwszy go, staniemy na krawędzi rozległej, częściowo zabudowanej, hali. Będzie to osiedle Bařiny. Warto tu na pewno zatrzymać się na dłużej, widoki z hali są wybitnie malownicze i rozległe.
Rozpoczynając dalszą wędrówkę, wybieramy szlak zielony w kierunku Markovej / przystanek BUS. Zawracamy spod Chaty Gírová, ponownie podążając w kierunku, z którego przyszliśmy, aż do wspomnianych rozstai szlaków. Dotarłszy do nich, opuszczamy szlak czerwony, odbijając za zielonymi znakami w prawo. Tu uwaga! Miejsce odbicia szlaku zielonego jest bardzo nieoczywiste i słabo widoczne. Szlak odbija w dół, prowadząc zboczem, wąską, słabo widoczną ścieżką. Ścieżka intensywnie opadając, początkowo prowadząc wśród niskich zarośli, szybko doprowadzi do wysokiego mieszanego lasu, z przewagą buków. Po około 500 metrach intensywnego zejścia szlak złagodnieje, wyprowadzając na polanę, znajduję się tam drewniany dom.
.
opis szlaku: Jaworzynka Trzycatek – Jaworzynka Lupienie – Na Dílku – Komorovský Grúň – Chata Gírová – Bukovec, Markov – Hrčava, Gavlonka – Hrčava, Konečná – Nad Čiernym – Nad Trojmezím – Jaworzynka Trzycatek / strona 2/3
publikacja: 25.11.2025 / opracowanie i zdjęcia – Sebastian Nikiel
Informacja: autor dołożył wszelkich starań aby przedstawiony opis był możliwie szczegółowy i poprawny, nie ponosi jednak odpowiedzialności za błędy nawigacyjne osób które zdecydują się na pokonanie rzeczowej trasy. Autor nie ponosi również odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikające ze złego przygotowania do przebycia rzeczowej trasy, złych warunków pogodowych, oraz zmian w przebiegu ścieżek i szlaków czy ich dostępności, jak i ewentualnych szkód powstałych podczas jej pokonywania. Decyzja o przejściu opisanej trasy jest decyzją indywidualną, która powinna być oparta o analizę własnych umiejętności i kondycji fizycznej.
Informacje prawne: cytaty i informacje o opisywanych obiektach, lub miejscach, wykorzystano w opracowaniu zgodnie z art. 29 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, jako ograniczenie majątkowych praw autorskich na rzecz dozwolonego użytku, zgodnie z nowelizacją rzeczowej ustawy z 2015 roku, wyłącznie w celu prezentacji i szerszego omówienia poruszanych wątków, pozostających w związku z jego głównym tematem.
Prawa autorskie – można wykorzystywać nieodpłatnie wyłącznie w zastosowaniach niekomercyjnych, oraz z uznaniem i zachowaniem autorstwa, zgodnie z licencją Creative Common 3.0 – www.creativecommons.org / Copyright – can be obtained in a non-commercial manner and with the recognition and behavior made, in accordance with the license under the Creative Common 3.0 license – www.creativecommons.org